NASA, Lockheed Martin ile ortaklaşa geliştirilen sessiz süpersonik deneysel uçak X-59 QueSST’in ilk uçuşuna ait yeni detayları, fotoğrafları ve videoları resmi olarak açıkladı.
Tarihi uçuş ekim ayının sonunda gerçekleşti, ancak bilgiler ABD federal hükümetinin o dönemdeki kapanması nedeniyle şimdi paylaşıldı.
+ Çin, YK-1000 hipersonik füzesini sergiledi ve resmi videoda Japonya’ya yönelik saldırıyı simüle etti
Yerleşim bölgeleri üzerinde yapılan süpersonik uçuşların mevcut modellere kıyasla çok daha sessiz olabileceğini göstermek amacıyla tasarlanan X-59, süpersonik sivil havacılığın geri dönmesini hedefleyen Quiet SuperSonic Technology (QueSST) programının merkezinde yer alıyor — Concorde döneminden beri boom sesi nedeniyle yasaklanmış bir teknoloji.
+ Videoyu izlemek için buraya tıklayın
NASA’nın 20 yıldan uzun süredir geliştirdiği ilk büyük insanlı deneysel uçak
NASA Havacılık Araştırmaları Bölümü Direktörü Bob Pearce’a göre X-59 önemli bir aşama: “Bu, belirli bir görev için tasarlanmış benzersiz bir uçaktır. Bu uçak, NASA’nın uçuşun geleceğini şekillendirme ve ABD havacılığının ve toplumunun yararına yenilikçi çözümler uygulama misyonunu doğruluyor.”
Dokuz yıllık bir süreçte inşa edilen X-59’un ilk uçuşu birçok kez ertelendi; sonunda 28 Ekim’de NASA test pilotu Nils Larson tarafından başarıyla havalandı.
İlk uçuş nasıl geçti?
Tek motorlu jet, Palmdale, Kaliforniya’dan kalktı; GE Aerospace F414-GE-10 motoruyla yaklaşık 200 knot (370 km/sa) hıza ulaştı ve 12.000 feet (3.600 metre) irtifaya çıktı.
İlk uçuşlarda olduğu gibi iniş takımı açık bırakıldı. NASA’ya ait bir Boeing F/A-18 savaş uçağı tüm test boyunca X-59’a eşlik etti.
Uçuş 67 dakika sürdü ve Edwards Hava Üssü’ne başarılı bir inişle sona erdi. Burası aynı zamanda Armstrong Flight Research Center’ın — X-59’un yeni evi — bulunduğu yer.
Sonraki adımlar: Mach 1,4’e kadar testler
İlk uçuşun tamamlanmasının ardından NASA ve Lockheed Martin, kontrol, stabilite ve kademeli hızlanma dahil olmak üzere bir sonraki test aşamasına başlıyor. Hedef, 55.000 feet (16,7 km) irtifada Mach 1,4 (yaklaşık 1.700 km/sa) seyir hızına ulaşmak.
X-59 neden bu kadar sessiz?
Projenin ana hedefi, sonik patlama şiddetini azaltmak. Bunun için:
Gövde, şok dalgalarının birleşmesini önlemek adına uzun ve son derece ince tasarlandı.
Dış elemanlar, dalgaları yukarı yönlendirecek şekilde uçağın üst kısmına yerleştirildi.
Uçağın ön kokpit camı bulunmuyor. Bunun yerine pilotun önden görüş sağlaması için kamera ve ekranlardan oluşan eXternal Vision System kullanılıyor.
NASA, X-59’un yalnızca 75 dB seviyesinde patlamalar üreteceğini tahmin ediyor; bu ses “uzak bir gök gürültüsü” ya da “komşunun kapıyı kapatması” ile karşılaştırılabilir. Karşılaştırma olarak, Concorde 105 dB düzeyine ulaşıyordu.
Şehirler üzerinde uçuşlar ve sivil süpersoniğin olası geleceği
Ana yetenekler doğrulandıktan sonra NASA, ABD’nin çeşitli bölgeleri üzerinde uçuşlar gerçekleştirerek yerdeki akustik etkiyi ölçmeyi ve halkın tepkisini toplamayı planlıyor — bu, mevcut kara üstü süpersonik uçuş yasağının gelecekte yeniden değerlendirilmesi için kritik bir aşama.
Eğer testler öngörüleri doğrularsa, X-59 sessiz süpersonik ticari jetlerin yeni bir neslinin önünü açabilir ve dünya havacılığında yeni bir dönemi başlatabilir.
Kaynak ve görseller: NASA. Bu içerik yapay zeka yardımıyla oluşturulmuş ve editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir.
