Litvanya, yeni askeri nakliye uçaklarının tedarikini ertelemeye ve C-27J Spartan filosunun modernizasyonuna odaklanmaya karar verdi. Amaç, bu uçakları en az 2036 yılına kadar operasyonel durumda tutmak.
Karar, 27 Ocak 2026 tarihinde Devlet Savunma Konseyi toplantısında alındı ve 2025’te açıklanan, Embraer’den üç adet C-390 Millennium uçağı satın alma planlarını iptal etti.
Litvanyalı yetkililere göre bu değişiklik, başta bütçe baskıları ve stratejik önceliklerin yeniden tanımlanması olmak üzere pragmatik nedenlerden kaynaklanıyor. Hükümetin kısa vadeli odağı; hava savunmasının güçlendirilmesi, yeni bir Kara Kuvvetleri tümeninin konuşlandırılması ve askeri altyapının genişletilmesi gibi alanlar. Bu unsurlar, NATO’nun doğu kanadında caydırıcılık açısından kritik görülüyor.
Üç adet C-390 uçağının tedarik maliyetinin 700–800 milyon avro arasında olacağı öngörülüyordu; bu tutar, küçük bir Baltık ülkesinin savunma bütçesi için yüksek kabul ediliyor. Erteleme ile birlikte bu kaynaklar, daha acil görülen projelere yönlendirilecek. Buna karşılık, yaklaşık 150 milyon avro olarak değerlendirilen kapsamlı C-27J modernizasyonu, mevcut uçakların hizmet ömrünün on yıldan fazla uzatılmasını sağlayacak.
2006–2009 yıllarından bu yana hizmette olan Litvanya’ya ait C-27J Spartan uçakları, yedek parça bulunabilirliğinin azalmasına bağlı olarak artan bakım maliyetleriyle karşı karşıya. Askeri yetkililer, modernizasyonun modelin yapısal sorunlarını tamamen ortadan kaldırmayacağını kabul etmekle birlikte, bu adımın önümüzdeki on yılın başına kadar hava nakliye kabiliyetlerinde bir boşluk oluşmasını önleyeceğini değerlendiriyor.
Leonardo ile bir modernizasyon sözleşmesi imzalanması halinde, Embraer ile C-390 alımına yönelik müzakerelerin yeniden başlaması ancak 2030 sonrasında, farklı bir mali ve stratejik ortamda mümkün olacak. Gelecekte gündeme gelmesi halinde C-390 tedarikinin yaklaşık 750 milyon avroya ulaşabileceği belirtiliyor; bu kaynaklar şimdilik altyapı geliştirme ve entegre hava savunma sisteminin genişletilmesine yönlendirilmiş durumda.
Süreç, iç tartışmalarla da gündeme geldi. Embraer teklifinin rekabetçi olmayan bir şekilde seçilmesi soru işaretlerine yol açtı ve Litvanya’daki yolsuzlukla mücadele makamlarının inceleme başlatmasına neden oldu. Ancak savcılık, şu ana kadar toplanan bilgilerin herhangi bir yasa ihlaline işaret etmediğini açıkladı.
Litvanya Savunma Bakanlığı, Haziran 2025’te Airbus C-295MW ve Lockheed Martin C-130J-30 Super Hercules gibi alternatifleri değerlendirdikten sonra üç adet C-390 Millennium satın alma niyetini duyurmuştu. Bugüne kadar Embraer, Brezilya, Portekiz ve Macaristan’a toplam 14 adet C-390 teslim etti; bu uçaklar yaklaşık 20 bin uçuş saatine ulaştı ve toplam sipariş portföyü 46 uçağı kapsıyor.
+ Manila’da Philippine Airlines’a ait A330’un kalkışı motor arızası nedeniyle durduruldu
Litvanyalı yetkililer, C-27J’lerin kalıcı olarak değiştirilmesi konusunun 2030 sonrasında yeniden gündeme gelmesini beklediklerini; bu dönemde ülkenin daha geniş mali manevra alanına ve uzun vadeli bir karar için daha istikrarlı bir stratejik ortama sahip olacağını belirtiyor.
Kaynak ve görseller: Defence Industry EU | Embraer | Wikimedia. Bu içerik yapay zekâ yardımıyla oluşturulmuş ve editoryal ekip tarafından gözden geçirilmiştir.
